Prawo - Dokumenty
Jak założyć i zarejestrować Stowarzyszenie
1. Co to jest Stowarzyszenie
Stowarzyszenie jest to forma zinstytucjonalizowanego działania grupy osób, uznawana i uregulowana przez prawo. Tego rodzaju instytucja prawna, daje możliwość istnienia grupy ludzi w obrocie prawnym, jako odrębnego podmiotu praw i obowiązków, zdolnego do formalnych wystąpień w procedurach prawnych.
Stowarzyszenie, jako „rama" dla inicjatyw, daje podstawę do tego, że działania grupy osób zostaną uznane za prawnie doniosłe, np. stowarzyszenie będzie mogło wystąpić jako uczestnik programu finansowanego z funduszy unijnych.
Specyfika jednostki, zwanej stowarzyszeniem polega na tym, że jest to grupa ludzi:
• upodmiotowionych (w odróżnieniu od fundacji, która prawnie uosabia wydzielony majątek),
• dobrowolnie wstępujących do tego stowarzyszenia,
• samorządnie decydujących o tym co, i jak będą robić,
• dążących do osiągnięcia wspólnymi siłami określonego celu, prawnie dopuszczalnego poprzez odpowiednio dobrane i wybrane środki działania,
• godzących się na to, że będą pracować społecznie dla osiągnięcia celu i że cel nie jest przedsiębrany po to, by członkowie stowarzyszenia uzyskali korzyści majątkowe, mówiąc inaczej cel jest niezarobkowy.
Grupa ludzi działająca bez prawnej „ramy" naraża się na ryzyko niepotraktowania poważnie (brak doniosłości prawnej działań), ryzyko zaciągnięcia zobowiązań w imieniu własnym przez poszczególne osoby fizyczne, a nie odrębnego od członków podmiotu prawa, ryzyko uznania podejmowanych działań za niezgodne z prawem.
2. Co na początek
Inicjatywa i wizja to najważniejsze na sam początek.
Wizja - czyli jakie cele miałoby realizować przyszłe stowarzyszenie i w jaki sposób je realizować.
Inicjatywa - trzeba chętnych do działania zebrać, poprowadzić przez procedury formalne - bez wyraźnego lidera jednego lub kilku się raczej nic nie uda.
Dla zawiązania stowarzyszenia potrzebna będzie grupa co najmniej 15 osób (obywateli polskich, pełnoletnich, posiadających pełna zdolność do czynności prawnych i nie pozbawionych praw publicznych), którzy zebrawszy się razem postanowią o powołaniu konkretnego Stowarzyszenia.
Zanim jednak założyciel się zbiorą dobrze byłoby przeprowadzić małe przygotowanie - tu szerokie pole do popisu dla liderów - polegające na przelaniu na papier wizji; trzeba jej nadać konkretny kształt formalny w postaci projektu statutu. Specjaliści z trzeciego sektora radzą, aby statut pisać siłami zainteresowanych osób - łatwiej ubrać swoją wizje w słowa niż zlecać to prawnikowi, aczkolwiek przejrzenie przez prawnika projektu powinno uwolnić od ryzyka pominięcia istotnych elementów statutu.
3. Zebranie założycielskie
Zebranie założycielskie jest niezbędne do powołania Stowarzyszenia.
Na nim zawiązuje (powołuje) się stowarzyszenie, wybiera się osoby odpowiedzialne za rejestrację stowarzyszenia- komitet założycielski i przyjmuje się podstawowy dla stowarzyszenia dokument, jakim jest Statut Stowarzyszenia. Na pierwszym zebraniu można również powołać pierwsze władze Stowarzyszenia - to dobre rozwiązanie - gdyż nie będzie konieczności organizowania dodatkowego spotkania tylko w tym celu.
Odbycie zebrania założycielskiego należy odpowiednio udokumentować, a więc trzeba sporządzić:
- protokół zebrania (podpis przewodniczącego i protokolanta po nim jest niezbędny)
- listę założycieli (imię, nazwisko, data i miejsce urodzenia, własnoręczne podpisy)
- statut ,
- kilka uchwał (o zawiązaniu stowarzyszenia, o zaakceptowaniu statut, o wyborze komitetu założycielskiego, ewentualnie o powołaniu władz).
4. Statut - co powinien zawierać
Statut stowarzyszenia musi przynajmniej określać:
1) nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,
2) teren działania i siedzibę stowarzyszenia,
3) cele i sposoby ich realizacji,
4) sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,
5) władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,
6) sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał,
7) sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,
8) zasady dokonywania zmian statutu,
9) sposób rozwiązania się stowarzyszenia,
10) strukturę organizacyjną i zasady tworzenia jednostek organizacyjnych - jeśli zamierza się tworzyć terenowe jednostki organizacyjne.
5. Gdzie i jak rejestrować Stowarzyszenie
Wniosek o wpis stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego w ramach Krajowego Rejestru Sądowego składa komitet założycielski.
W sprawie rejestracji stowarzyszenia wniosek należy skierować do Sądu Rejonowego, w którym znajduje się wydział gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, właściwy dla siedziby stowarzyszenia.
Wniosek składa się na formularzu KRS-W20. Do wniosku powinny zostać dołączone następujące dokumenty: statut (w 3 egzemplarzach), lista założycieli (2 egz.), protokół z wyboru komitetu założycielskiego (2 egz.). Dokumenty załączone do wniosku składa się w oryginale lub w odpisie potwierdzonym przez notariusza lub w odpisie poświadczonym urzędowo. Ponadto do wniosku załącza się formularze KRS-WF zawierający dane komitetu założycielskiego, jeżeli wniosek jest składany przez komitet lub formularze KRS-WK z danymi członków zarządu i organu nadzoru, o ile władze stowarzyszenia już zostały powołane (konieczne w tym przypadku będzie załączenie protokołu wyboru władz stowarzyszenia). Wniosek oraz wszystkie załączniki na formularzach podpisują członkowie komitetu założycielskiego, a jeżeli jest powołany zarząd to członkowie tego organu podpisują się z zachowaniem zasad reprezentacji wskazanych w statucie.
6. Jakie są koszty rejestracji
Wniosek o wpis stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego jest wolny od opłat sądowych (wpis innych organizacji społecznych do tego rejestru podlega opłacie stałej w kwocie 250 zł).
7. Chętnie pomożemy!
W przypadku jakichkolwiek problemów lub wątpliwości chętnie udzielimy pomocy. Nasze porady są całkowicie bezpłatne. Wystarczy zgłosić się do jednego z naszych konsultantów lub doradców i wypełnić odpowiedni formularz.
Informacja przygotowana przez doradcę - radcę prawnego - Jerzego Nitkiewicza